Aquablation Tedavisi: Robotik Su Jeti ile İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH) Ameliyatı — 2026 Kapsamlı Rehber

Aquablation, iyi huylu prostat büyümesinde (BPH) 2026 itibarıyla EAU (European Association of Urology) ve AUA (American Urological Association) kılavuzlarında güçlü kanıt düzeyinde önerilen, ısısız (heat-free), görüntü rehberliğinde ve robotik olarak yürütülen minimal invaziv bir cerrahi tedavidir. Klasik TURP (transüretral prostat rezeksiyonu) ile eşdeğer semptom düzelmesi sağlarken, cerrahın deneyimine bağımlılığı azaltması, prostat hacminden bağımsız kısa operasyon süresi ve özellikle ejakülasyon koruma avantajı ile öne çıkar.

1. Aquablation Nedir?

Aquablation, ticari adıyla AquaBeam Robotic System (PROCEPT BioRobotics), yüksek hızlı, ısısız salin su jetini kullanarak prostat dokusunun robotik kontrollü olarak çıkarıldığı bir tedavidir. İşlem tek seansta uygulanır ve iki temel bileşenden oluşur:

• Görüntüleme ve haritalama: Transrektal ultrason (TRUS) ile prostatın gerçek zamanlı görüntülemesi ve sistoskopik doğrulama ile birlikte cerrahın rezeksiyon konturunu (haritayı) çizmesi.
• Robotik rezeksiyon: Cerrahın çizdiği haritayı takip eden robotik kol, ısısız yüksek basınçlı salin su jetini prostat dokusuna uygulayarak hidrodiseksiyon ile adenom dokusunu ablate eder.

2. 2026 Kılavuz Perspektifi: EAU ve AUA

2026 EAU Non-neurogenic Male LUTS kılavuzu, Aquablation'ı 30–150 mL arası prostat hacmi olan hastalarda TURP ve HoLEP'e alternatif olarak güçlü öneri ile listeler. 2026 AUA/SUFU BPH kılavuzu 30–80 mL prostatlarda birinci basamak cerrahi seçenekler arasında konumlandırır; 80–150 mL prostatlarda WATER II verileri ile ayrıca önerilir.

3. Kimler Aquablation Adayıdır?

• Orta–şiddetli alt üriner sistem semptomları (IPSS ≥ 12) olan medikal tedaviye yanıtsız hastalar,
• Prostat hacmi 30–150 mL arası olanlar (2026 verileri 150 mL üzeri seçilmiş vakalarda da olumlu),
• Ejakülasyonunu korumak isteyen cinsel olarak aktif erkekler,
• Antikoagülan kullanımı nedeniyle termal yöntemlerin riskli olduğu hastalar,
• Orta lob büyümesi belirgin olan olgular,
• Tekrarlayan idrar retansiyonu, taşkın idrar kaçırma, mesane taşı veya BPH'a bağlı hidronefrozu olan hastalar.

4. Aquablation Nasıl Yapılır? Adım Adım

4.1. Preoperatif Değerlendirme

IPSS + QoL skoru, uroflowmetri ve rezidü idrar (PVR), PSA, üriner analiz, MR veya TRUS ile prostat hacmi ölçümü, gerektiğinde sistoskopi ve ürodinami yapılır. Kardiyoloji ve anestezi konsültasyonları planlanır.

4.2. Anestezi ve Pozisyon

Spinal veya genel anestezi altında litotomi pozisyonunda uygulanır. Ortalama toplam ameliyathane süresi 30–45 dakika, aktif rezeksiyon süresi 3–6 dakikadır.

4.3. Haritalama (Contouring)

Ürolog, TRUS görüntüsü üzerinde adenom ile cerrahi kapsül arasındaki sınırı, mesane boynu ve verumontanum (ejakülatuvar duktuslar bölgesi) referanslarını dikkatle işaretleyerek rezeksiyon konturunu belirler. Verumontanum korunarak retrograd ejakülasyon riski önemli ölçüde azaltılır.

4.4. Robotik Rezeksiyon

Cerrahın kontur onayı ardından robotik kol, ısısız salin su jetini planlanan derinlik ve açıda uygular. İşlem ısı yaratmadığı için nörovasküler demetler ve sfinkter üzerinde termal hasar riski yoktur.

4.5. Hemostaz

Aquablation kendisi kanamayı durdurmaz; bu nedenle rezeksiyon sonrası fokal koagülasyon veya balon traksiyonu ile hemostaz sağlanır. 2026'da yaygınlaşan ep-PVP asistanslı hemostaz ve düşük dozlu 532 nm KTP lazer uygulamaları kan transfüzyon oranlarını %1 altına indirmiştir.

5. Klinik Kanıtlar: WATER I–II–III Çalışmaları

• WATER I: 30–80 mL prostat hacminde Aquablation vs TURP RCT. 5 yıllık verilerde IPSS düşüşü eşdeğer, retrograd ejakülasyon oranı Aquablation'da anlamlı düşük (%7 vs %25).
• WATER II: 80–150 mL prostatlarda Aquablation tek kollu çalışma. 3 yıllık takipte IPSS iyileşmesi belirgin, düşük komplikasyon.
• WATER III (2025–2026): Real-world 8000+ hasta serilerinde prostat büyüklüğünden bağımsız etkinlik ve güvenlik doğrulandı.

6. Aquablation'ın Avantajları

• Ejakülasyon koruma: Retrograd ejakülasyon %7-10 (TURP %65-90, HoLEP %75).
• Cerrah deneyiminden bağımsız sonuçlar.
• Prostat büyüklüğünden bağımsız kısa süre.
• Isısız: Termal hasar riski minimal.
• Düşük inkontinans: Kalıcı stres inkontinans %1 altı.
• Kısa hastanede kalış.

7. Riskler ve Komplikasyonlar

• Erken postoperatif hematüri (yaygın, geçici),
• Kan transfüzyonu ihtiyacı (%1–2),
• Geçici üriner retansiyon,
• İdrar yolu enfeksiyonu (%3–5),
• Mesane boynu kontraktürü (%1–2),
• Nadir üretra darlığı,
• Erektil disfonksiyon (%1 altı).

8. TURP, HoLEP, GreenLight ve Rezum ile Karşılaştırma

TURP altın standart olsa da 80 mL üstü prostatlarda etkinliği düşer. HoLEP hacim bağımsızdır ancak öğrenme eğrisi uzundur ve ejakülasyon koruma sınırlıdır. GreenLight fotoselektif vaporizasyonda hemostaz mükemmeldir. Aquablation, orta ve büyük hacimli prostatlarda ejakülasyon korumak isteyen hastada 2026 kılavuzlarında ön plana çıkar. Rezum ise 30-80 mL hacimde daha az invaziv seçenek olarak tercih edilir; Aquablation semptom düzelmesinde daha güçlüdür.

9. Postoperatif Süreç

Foley sonda 1-3 gün, işe dönüş 5-7 gün, ağır fiziksel aktivite 3 hafta sonra. Cinsel aktivite 2-3 hafta sonra güvenle başlatılabilir. Kontrol muayeneleri 1., 3., 6. ve 12. ayda IPSS + uroflowmetri ile yapılır.

10. 2026 Yenilikleri

• AquaBeam Gen-3: AI-destekli otomatik verumontanum tespiti ve kontur önerisi.
• Real-time MRI/US füzyon rehberliği.
• ep-PVP hibrit hemostaz.
• Ambulatuvar Aquablation protokolleri.

11. Sonuç

Aquablation; 2026'da BPH cerrahisinde ısısız, robotik ve prostat büyüklüğünden bağımsız etkinliği ile öne çıkan güçlü bir seçenektir. Doğru hasta seçimi, deneyimli merkez ve titiz hemostaz yönetimi ile TURP eşdeğeri semptom kontrolü sağlarken cinsel fonksiyonu koruma avantajı sunar.