Üretroplasti 2026: Kapsamlı EAU/AUA/SIU-ICUD Uyumlu Rehber

1. Üretroplasti Nedir? (2026 Tanım)

Üretroplasti, üretra darlığının veya kompleks üretral defektlerin açık cerrahi teknikle kalıcı olarak onarılmasıdır. Endoskopik girişimlerden (dilatasyon, DVIU) farklı olarak üretroplasti; darlık segmentinin eksize edilmesi, greft veya flep ile augmentasyonu ya da tam anatomik rekonstrüksiyonu içerir. 2026 European Association of Urology (EAU), American Urological Association (AUA) ve SIU-ICUD Reconstructive Urology uzlaşı raporları üretroplastiyi; uzun süreli darlık kürünün altın standardı olarak konumlandırır ve endoskopik tedaviye kıyasla %70-90 daha yüksek uzun dönem patensi sağlar.

Üretroplasti "tek bir ameliyat" değil, darlığın yerine, uzunluğuna, etiyolojisine ve önceki tedavi öyküsüne göre kişiselleştirilmiş bir teknikler ailesidir.

2. Endikasyonlar

≥2 cm anterior üretra darlığı
Rekürren darlık (1 veya daha fazla başarısız endoskopik girişim)
Panüretral / uzun darlıklar
Liken sklerozus (LS) zeminli darlık
Post-radikal prostatektomi anastomoz darlığı (dilatasyon başarısız)
Pelvik fraktür üretral yaralanma (PFUI) sonrası distraksiyon defekti
Post-radyoterapi refrakter darlık
Kompleks hipospadias sekeli, redo hipospadias
Üretrokutanöz fistül
Kadın üretra darlığı ve divertikülü

3. Preoperatif Değerlendirme (2026 Standart)

3.1 Anamnez

Semptom süresi ve şiddeti, önceki endoskopik/cerrahi girişim sayısı, uzun süreli kateter, TURP, radikal prostatektomi, radyoterapi, cinsel yolla bulaşan hastalık, pelvik travma, LS düşündüren cilt bulguları, cinsel işlev anketleri (IIEF-5) ve işeme günlüğü.

3.2 Fizik Muayene

Meatus (LS'nin beyaz atrofik cilt bulguları), penil skar, perineal fibrozis, dijital rektal muayene, ağız içi mukoza (BMG için donör alan değerlendirmesi).

3.3 Görüntüleme

Retrograd üretrografi + işeme sistoüretrografisi (RUG+VCUG)
Sonoüretrografi — spongiofibroz derinliği ve gerçek darlık uzunluğu
Pelvik MR — posterior üretral yaralanma, PFUI, radyoterapi öyküsü
Esnek + rijid antegrad sistoüretroskopi
AI destekli üretrogram analizi (2026 klinik pratik) — darlık haritalama ve teknik önerisi

3.4 Fonksiyonel Testler

Üroflowmetri (Qmax, patern)
Post-void rezidü
IPSS, USS-PROM, IIEF-5 anketleri
Nörojen mesane veya radyoterapi şüphesinde ürodinami

3.5 Genel Sağlık Optimizasyonu

Sigara bırakma (en az 4 hafta), HbA1c <7, kilo yönetimi, ağız hijyeni, aktif üriner enfeksiyonun tedavisi, LS'de topikal klobetazol ile inflamasyon kontrolü, post-radyoterapide hiperbarik oksijen değerlendirmesi.

4. Üretroplasti Teknikleri (2026 Sınıflandırma)

4.1 Anastomotik Üretroplasti

4.1.1 Eksizyon + Primer Anastomoz (EPA)

Kısa (<2-2,5 cm) ve tam obliteratif bulbar darlıklarda altın standart. Darlık segmenti tümüyle eksize edilir, iki sağlıklı üretra ucu gerginlik olmadan uçuç anastomoz edilir. Uzun dönem başarı %90-95. Bulbar arter ligasyonu ve cavernous sinir yaralanma riski geleneksel yaklaşımın dezavantajıdır.

4.1.2 Non-Transecting Anastomotik Üretroplasti (Andrich, Jordan)

2026'nın öne çıkan tekniği: darlık segmenti eksize edilmeden yalnızca fibrotik dokular dikkatle kaldırılır, spongiozal kanlanma korunur. Cinsel işlev korunur, ejakülasyon disfonksiyonu %5'in altına iner. Uygun anatomide EPA'ya alternatif tercih.

4.1.3 Augmentasyonlu Anastomotik (Guralnick-Webster)

Uzun (2-4 cm) fibrotik bulbar darlıklarda anastomoz + dorsal veya ventral BMG augmentasyonu; başarı %85-90.

4.2 Substitüsyon (Greft/Flep) Üretroplasti

4.2.1 Dorsal Onlay BMG (Barbagli Tekniği)

Proksimal bulbar ve pankateter darlıklarda en yaygın teknik. Üretra dorsalinden açılır, korpus kavernozumların ventral yüzeyine sabitlenen greft üzerine kapatılır. Uzun dönem başarı %85-90.

4.2.2 Ventral Onlay BMG

Distal bulbar darlıklarda; kanlanması iyi bir yatakta hızlı entegrasyon sağlar. Sarkokel riski daha yüksek olabilir.

4.2.3 Dorsolateral Onlay (Kulkarni Tekniği)

Panüretral ve LS zeminli darlıklarda tek insizyondan dorsolateral yaklaşım; tek taraflı diseksiyon ile kanlanma korunur. Başarı %80-88.

4.2.4 Dorsal Inlay (Asopa Tekniği)

Panpenil ve panüretral uzun darlıklarda; üretra tam açılmadan dorsal duvarda insizyon yapılarak greft yerleştirilir. Cilt manipülasyonu minimaldir.

4.2.5 Kombine Dorsal + Ventral BMG (Palminteri)

Derin ve uzun fibrotik darlıklarda çift greftle iki yüzden augmentasyon; başarı %85-88.

4.2.6 Penil Fasiyokütanöz Flep (McAninch, Orandi, Quartey)

Uzun penil darlıklarda; LS zeminli olgularda kontrendikedir.

4.3 İki Aşamalı Üretroplasti (Bracka)

Ağır LS, panüretral darlık ve kompleks redo hipospadias olgularında altın standart. İlk aşamada üretra "açılır" ve BMG marsupializasyon yapılır; 6-12 ay sonra tübülarizasyon ile lümen restorasyonu sağlanır. Uzun dönem başarı %75-85.

4.4 Posterior Üretroplasti

4.4.1 Perineal Anastomotik Üretroplasti

Pelvik fraktür sonrası distraksiyon defektlerinde altın standart. İlerleyici manevralar defekt uzunluğuna göre uygulanır: (1) bulbar mobilizasyon, (2) krural ayrılma, (3) aşağı pubektomi, (4) supraakru rerouting, (5) total pubektomi. Uzun dönem başarı %85-90.

4.4.2 Robotik Posterior Üretroplasti (2026 Yeni Standart)

Da Vinci ile transabdominal veya kombine abdominal-perineal yaklaşım. Uzun defekt, radyoterapi öyküsü, obez hasta ve mesane boynu ilişkili darlıklarda avantajlıdır. 2026 çok merkezli verilere göre kanama %60 daha az, hastanede kalış 2-3 gün, uzun dönem başarı %85-92.

4.4.3 Post-Prostatektomi Anastomoz Darlığı Onarımı

Endoskopik başarısızlıkta robotik veziko-üretral rekonstrüksiyon (Reynolds tekniği); radyoterapi sonrası refrakter olgularda BMG augmentasyon veya üriner diversiyon.

5. Bukkal Mukoza Grefti (BMG) — Altın Standart Materyal

5.1 Neden BMG?

Nemli, elastik yüzey (ürotele benzer)
Kalın epitel ve ince lamina propria — kolay entegrasyon
Yüksek elastin içeriği — düşük kontraksiyon
Kolay hasat, tek seansta 8-10 cm alınabilir
Düşük donör alan morbiditesi

5.2 Alternatif Greftler

Dil mukozası (uzun greft ihtiyacı)
Labial mukoza
Postaurikuler cilt
Kolon mukozası (nadir)
Doku mühendisliği ürünleri (MukoCell® benzeri) — 2026 klinik kullanımda genişleyen alan
Skrotal cilt — LS'de kontrendikedir

5.3 Uygulama Prensipleri

Mukozal yüzey aşağı, subkütan yüzey vasküler yatağa
%50'ye varan büzüşmeyi önlemek için germe yerine sabitleme (quilting)
5-0 poliglaktin ile aralıklı ve fibrin yapıştırıcı destekli
İyi vasküler yatağa yerleştirme başarıyı belirler

6. Anestezi ve Perioperatif Bakım

Genel veya spinal anestezi
Antibiyotik profilaksisi: 2. kuşak sefalosporin veya kültür güdümlü
Cerrahi süre: EPA 90-120 dk, BMG üretroplasti 180-240 dk, posterior kompleks 240-360 dk
Kan kaybı: anterior <150 mL, posterior 300-800 mL
Hastanede kalış: anterior 1-2 gün, posterior 3-5 gün, robotik posterior 2-3 gün
Enhanced Recovery After Urethroplasty (ERAU): erken mobilizasyon, opioidsiz analjezi, 24 saatte oral beslenme

7. Postoperatif Kateter Yönetimi

Foley kateter süresi: anterior 14-21 gün, posterior 21-28 gün
Suprapubik sistostomi ek koruma olarak seçilmiş olgularda
Kateter çekimi öncesi perikateter üretrogram (opsiyonel)
Kateter çekiminde ekstravazasyon varsa 7-10 gün uzatma

8. Başarı Oranları (2026 Çok Merkezli Veriler)

Teknik	10 Yıl Patensi	ED Riski	Ejakülasyon Disfonksiyonu
EPA (klasik)	%90-95	%3-6	%10-15
Non-transecting anastomotik	%88-93	%1-2	<%5
Dorsal onlay BMG	%85-90	%1-2	%5-8
Ventral onlay BMG	%80-88	%1-2	%5-8
Kulkarni dorsolateral	%80-88	%1-2	%5-8
İki aşamalı Bracka	%75-85	%2-4	%8-12
Perineal posterior anastomotik	%85-90	%10-15 (yaralanmaya bağlı)	—
Robotik posterior	%85-92	%8-12	—

9. Cinsel İşlev ve Yaşam Kalitesi

Modern non-transecting anastomotik teknikte ED oranı %1-2
Ejakülasyon fonksiyonu BMG teknikleriyle %90+ korunur
USS-PROM anketinde >%80 hastada semptom skoru ve yaşam kalitesi belirgin iyileşir
Cinsel memnuniyet preoperatiften daha yüksek (semptomsuz işeme etkisi)

10. Komplikasyonlar

10.1 Erken (İlk 30 Gün)

Cerrahi alan enfeksiyonu %3-5
Hematom, seroma
Üriner ekstravazasyon
Kateter-ilişkili irritasyon
Bukkal donör alanda paresteji, tükrük bezi hasarı (nadir)

10.2 Geç

Restriktür %10-15 (anterior), %15-20 (posterior)
Üretrokutanöz fistül
Sarkokel, kordi, penil eğrilik
Ejakülasyon disfonksiyonu
Erektil disfonksiyon
Post-void dribbling
Greft kontraktürü

11. Postoperatif Takip

3., 6., 12. ay ve yıllık üroflowmetri + PVR + USS-PROM
Qmax düşüşü veya semptom nüksünde sistoskopi ± sonoüretrografi
LS'de topikal klobetazol proflaksisi ve yıllık cilt kontrolü
Cinsel aktiviteye 4-6. haftada dönüş
Ağır fiziksel aktivite ve bisiklet 6-8 hafta kısıtlanır

12. Başarıyı Etkileyen Faktörler

Darlık uzunluğu, lokalizasyonu, spongiofibroz derinliği
Etiyoloji (idiyopatik > LS > radyoterapi)
Önceki başarısız endoskopik girişim sayısı
Cerrah deneyimi ve merkez hacmi (yıllık >50 üretroplasti önerilir)
Sigara, diyabet, obezite, mikrovasküler hastalıklar
Greft kalitesi ve teknik seçimi

13. Özel Popülasyonlar

13.1 Pediatrik Üretroplasti

Konjenital darlık, hipospadias sekeli ve travma sonrası; BMG greft küçük yaşlarda güvenli ve etkin. Redo hipospadiaslarda iki aşamalı Bracka altın standart.

13.2 Yaşlı ve Yüksek Riskli Hasta

Cerrahiye uygun olmayanlarda temiz aralıklı kendi kateterizasyonu (CIC), suprapubik sistostomi veya ilaç kaplı balon (Optilume®) alternatifleri değerlendirilir.

13.3 Nörojen Mesane

Kateter kaynaklı darlıklar sık; öncelikle kateter yönetimi optimize edilmeli, gerekirse üretroplasti + üriner diversiyon (Mitrofanoff, Monti) kombinasyonu planlanmalıdır.

13.4 Kadın Üretroplastisi

Vajinal veya bukkal greft ile dorsal/ventral onlay; başarı %85-90. Üretral divertikülektomi ve post-inkontinans cerrahisi obstrüksiyon revizyonu ayrı endikasyonlardır.

14. 2026 Yenilikçi Yaklaşımlar

Doku mühendisliği greftleri: Otolog ürotelyal hücre kültürü + asellüler matriks (MukoCell® tarzı) faz III olumlu; panüretral olgularda ağız içi greft ihtiyacını azaltır
3D biyoprint üretra segmentleri: Hasta özgü biyoyapılar, erken faz
Mezenkimal kök hücre destekli iyileşme: Spongiofibrozu azaltıcı intraoperatif enjeksiyonlar
Fluoresans (ICG) görüntüleme: Greft besleyici damar doğrulaması
Yapay zeka destekli cerrahi planlama: Görüntülerden otomatik darlık haritalama ve teknik seçim önerisi
Anti-fibrotik farmakoterapi: Postoperatif pirfenidon ve halofuginon çalışmaları
Robotik cerrahi genişlemesi: Posteriordan kompleks anterior ve mesane boynu rekonstrüksiyonuna
Enhanced Recovery After Urethroplasty (ERAU): Erken kateter çekimi, günü birlik cerrahi, opioidsiz analjezi

15. Sık Yapılan Hatalar

Tekrarlayan DVIU/dilatasyon ile üretroplastinin geciktirilmesi
Preoperatif sonoüretrografi/MR yapılmaması
LS zeminli panüretral darlıkta tek aşamalı BMG denenmesi
Skrotal cildin LS'de greft olarak kullanılması
Deneyimsiz merkezde kompleks posterior rekonstrüksiyon
Sigara ve diyabet kontrolünün ihmali
Cinsel işlev ve ejakülasyon değişikliklerinin hasta ile net konuşulmaması
Yetersiz post-operatif takip ve erken Qmax izleminin atlanması

16. Hasta Bilgilendirme ve Yaşam Tarzı

Sigara bırakma — greft başarısını belirgin artırır
Diyabet kontrolü (HbA1c <7)
Kilo yönetimi
Cinsel aktiviteye postoperatif 4-6. haftada dönüş
LS'de perineal-perianal hijyen ve topikal klobetazol proflaksisi
Ağız hijyeni (BMG öncesi)

17. Türkiye'de Erişim ve SGK

EPA, non-transecting anastomotik, tüm BMG teknikleri, iki aşamalı Bracka ve robotik posterior üretroplasti SGK kapsamındadır. Doku mühendisliği greftleri seçilmiş merkezlerde klinik araştırma protokolü çerçevesinde uygulanmaktadır. Deneyimli rekonstrüktif üroloji merkezleri Türkiye'de son yıllarda belirgin artış göstermiştir.

18. Sonuç

Üretroplasti; darlık lokalizasyonu, uzunluğu, etiyoloji ve önceki girişim öyküsüne göre kişiselleştirilen ve deneyimli merkezde uygulandığında %85-95 uzun dönem başarıya ulaşan rekonstrüktif ürolojinin altın standart girişimidir. 2026 EAU, AUA ve SIU-ICUD kılavuzları; kısa fibrotik darlıklarda non-transecting anastomotik teknikleri, uzun/rekürren darlıklarda bukkal mukoza greftini, LS ve kompleks olgularda iki aşamalı Bracka'yı, pelvik fraktür ve post-prostatektomi olgularında ise perineal ve robotik posterior yaklaşımı önerir. Doku mühendisliği greftleri, 3D biyoprint, AI destekli cerrahi planlama ve anti-fibrotik terapiler 2026'nın yükselen alanlarıdır. Sigara ve diyabet kontrolü, doğru merkez seçimi ve düzenli takip; hem işeme hem cinsel yaşam kalitesini korumanın anahtarıdır.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel tanı ve tedavi için mutlaka üroloji uzmanına başvurunuz.